Meubelfabriek ,,NEDERLAND''

J.A.HUIZINGA

Westersingel - Groningen

Het raadsel van de Graaf Adolfstraat

 

Klik op de foto's voor een vergroting.

 

In de collectie van het Groninger Museum bevinden zich een tekening en een litho van de hand van A.W. Kort, met als onderwerp de 'In aanbouw zijnde huizen aan de Graaf Adolfstraat'. Als onderschrift staat verder vermeld 'Meubelfabriek Nederland J.A. Huizinga'. Het betreft hier de aanleg van de Graaf Adolfstraat in het plan Oranjebuurt, zoals dat in de jaren 1910-1931 is gerealiseerd.

Schets

Litho

De tekening zowel als de litho zijn een ruwe schets, waarin weinig details zijn te ontdekken. We zien links een bouwwerk dat in eerste instantie op een vrijstaande villa lijkt. Nadere studie van de huidige situatie leert echter dat we tegen een tussenmuur aankijken van een huizenblok in aanbouw. Omdat er recht tegen de muur wordt aangekeken, gaat het perspectief verloren en lijkt het daarom te gaan om een vrijstaand huis. De exacte positie van waaruit Kort destijds de schets heeft gemaakt, is op de hoek van de Prinsessenlaan en de Graaf Adolfstraat.

 

Links op de voorgrond zien we een aantal rioleringsbuizen staan en rechts is met de bouw begonnen van de woningen aan de overzijde van de Graaf Adolfstraat. Om enige variatie in het straatbeeld te geven verspringen de woningen in aaneengeschakelde blokken in regelmaat van twee naar drie bouwlagen (begane grond, eerste en tweede verdieping). Hetgeen op de schets en de litho in aanbouw is, is een blok van twee bouwlagen.

Graaf Adolfstraat ca. 1929

<<-< pagina 3 >->>

Bij de schets en de tekening ontbreekt de datering, maar bekend is dat het terrein van de toekomstige Johan Willem Friso- en de Graaf Adolfstraat kort na de Eerste Wereldoorlog bouwrijp werd gemaakt met opgespoten zeezand dat per schip werd aangevoerd. De schets -en later de litho- zullen dus rond 1920 zijn gemaakt (het opspuiten vergde tijd, de bouwmethodes en -technieken verschilden van tegenwoordig en verliepen in een lager tempo en op de tekening is er al een blok woningen gerealiseerd en staan van het tegenover liggende blok de steigers reeds overeind).

 

Niet bekend is waarom de schets is gemaakt. Het vermoeden is dat het een ontwerp geweest is voor promotiedoeleinden. Jacobus Huizinga had een goed gevoel voor publiciteit, getuige de uitgifte eerder van ansichtkaarten met afbeeldingen van verschillende van zijn toonkamers. De bouw van de Oranjebuurt was een ambitieus project, waarbij in relatief korte tijd de stad Groningen er honderden woningen bij kreeg. En dus evenzovele nieuwe inwoners (als gezinnen zelfs een veelvoud daarvan). Potentiƫle klanten die benaderd dienden te worden. Hoe dat beter te doen dan met een promotiekaart vooraf of -bij aankoop- een fraai ingelijste litho.

 

Merkwaardig is echter dat als onderwerp de Graaf Adolfstraat is gekozen. In die straat verrezen alleen arbeiderswoningen, bestaande uit beneden- en bovenwoningen. Zeker niet de beoogde klandizie voor Huizinga, die zich met zijn assortiment juist richtte op het midden- en bovensegment (een positie die de fabriek en later alleen de winkel -ook lang na het overlijden van haar oprichter- altijd heeft gezocht en behouden).